خدا را نمىشناسد . « 1 » اين روايت ازوست : قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله : يكون فى آخر الزّمان قوم يحلّون الحرام و يحرّمون الحلال و يقيسون الامور برأيهم . « 2 » ابن عدى او را به حديث دزدى متهم كرده است . « 3 » [ 179 ] حكيم بن منصور قطران بلخى ( اجلى ) حكيم بن منصور قطران بلخى در شهر ترمذ ديده به جهان گشود . عمرى را در بلخ به سر برد و سرانجام به سال 550 ه . ق . در همين شهر جهان را بدرود گفت . « 4 » قطران از جمله شعرايى بود كه در فصاحت و بلاغت آوازه‌اى داشت . وى از شاگردان رشيد الدّين وطواط بلخى بود . بنا بر عقيدهء برخى از محقّقان قطران به سال 438 ه . ق . بلخ را به قصد تبريز ترك گفت و مدتى در آن شهر اقامت اختيار كرد . « 5 » دولت شاه سمرقندى مىنويسد : امام الشعراء قطران ترمذى بلخى ، استاد حكيم انورى ، رشيدى ، سمرقندى ، روحى و لوالجى ، شمس سيم‌كش عدنانى ، پسر خمخانه و اكثر شعراى بلخ و ماوراءالنهر مىباشد . « 6 »

--> ( 1 ) - تاريخ الاسلام ، ذهبى ، حوادث سالهاى 211 - 220 ق ، ص 131 . ( 2 ) - الكامل فى ضعفاء الرجال ، ج 1 ، ص 185 . ( 3 ) - تهذيب التهذيب ، ج 2 ، ص 393 ؛ و نيز ر . ك : تاريخ الاسلام ، ذهبى حوادث سالهاى 211 - 220 ق ، ص 130 ؛ تهذيب الكمال ، ج 7 ، ص 131 ؛ الكاشف ، ج 1 ، ص 247 ؛ تاريخ الصغير ، ج 2 ، ص 328 ؛ الكنى ، مسلم ، ص 54 ؛ الكنى ، الدولابى ، ج 2 ، ص 9 ؛ الجرح التعديل ، ج 3 ، ص 128 ؛ معجم البلدان ، ج 2 ، ص 398 ؛ ميزان الاعتدال ، ج 1 ، ص 579 ، اكمال ، مغلطاى ، ج 1 ، ص 281 ؛ نهاية السئول ، ص 74 ؛ تقريب التهذيب ، ص 191 ؛ اللباب ، ج 1 ، ص 411 ؛ خلاصة تهذيب التهذيب ، ص 90 ، ذيل الكاشف ، ج 1 ، ص 202 . ( 4 ) - تذكرة الشعراء ، سمرقندى ، ص 55 ؛ هفت اقليم ، ج 2 ، ص 1381 ؛ ريحانة الأدب ، ج 4 ، ص 477 . ( 5 ) - صبح گلشن ، ص 334 . ( 6 ) - تذكرة الشعراء ، ص 55 .